9 stycznia 2025

Zdjęcie pantomograficzne: kiedy jest potrzebne i jak się przygotować?

Zdjęcie pantomograficzne, określane także nazwą pantomogram, to rodzaj badania obrazowego RTG, które pozwala na ocenę stanu zębów oraz otaczających je struktur – kości szczęki, żuchwy, stawu skroniowo-żuchwowego, zatok szczękowych. Badanie to stanowi cenne narzędzie diagnostyczne w stomatologii, a dzięki niskiej dawce promieniowania rentgenowskiego jest bezpieczne dla zdrowia.

Kiedy wykonuje się zdjęcie pantomograficzne zębów?

Pantomogram jest jednym z podstawowych elementów diagnostyki stomatologicznej. Rentgen zębów wykonuje się w wielu sytuacjach, takich jak:

  • diagnostyka próchnicy i chorób przyzębia,
  • monitorowanie leczenia zachowawczego,
  • opracowanie planu leczenia ortodontycznego,
  • planowanie leczenia protetycznego i implantologicznego,
  • ocena stanu zębów czy kości szczęki po urazach.

Panoramiczne zdjęcie RTG ukazuje znacznie więcej niż prześwietlenie pojedynczych zębów. Pozwala stomatologowi np. na ocenę położenia zębów, stopnia ich mineralizacji czy przebiegu kanałów korzeniowych. Precyzyjnie obrazuje ubytki w uzębieniu, zmiany zapalne oraz inne nieprawidłowości (np. zmiany nowotworowe), często trudne do zaobserwowania podczas standardowego badania fizykalnego.

Jak wygląda badanie pantomograficzne?

Zdjęcie pantomograficzne zębów możesz wykonać w trakcie wizyty u stomatologa. Badanie jest całkowicie bezbolesne i trwa kilka minut. Aby zminimalizować ekspozycję na promieniowanie rentgenowskie, otrzymasz ołowianą osłonę na tułów. Lekarz poprosi Cię o ustawienie się w polu działania aparatu z brodą na wsporniku. Zęby zaciśniesz na specjalnym uchwycie (zabezpieczonym jednorazową osłonką), co pozwoli na ich precyzyjne zobrazowanie. Przez kilkanaście sekund musisz stać nieruchomo – aż głowica urządzenia wykona obrót wokół Twojej głowy. Wykonane w ten sposób zdjęcie RTG trafi od razu do komputera, gdzie lekarz będzie mógł poddać je analizie.

Czy pantomogram wymaga przygotowania?

Nie musisz przygotowywać się specjalnie do wykonania zdjęcia pantomograficznego zębów – wystarczy, że udasz się do nowoczesnego gabinetu stomatologicznego wyposażonego w sprzęt do diagnostyki RTG. Przed wizytą zdejmij wszystkie metalowe przedmioty znajdujące się w polu działania rentgena – okulary, kolczyki, spinki do włosów itp. Lekarz przeprowadzi z Tobą wywiad medyczny, by wykluczyć ewentualne przeciwwskazania do badania. Jest ich stosunkowo niewiele, np. ciąża, w czasie której diagnostykę RTG wykonuje się tylko w ostateczności.