24 lipca 2025

Badania profilaktyczne po 40-tce w UK – przewodnik dla Polaków

Okresowe badania profilaktyczne określane także jako przesiewowe, pozwalają wykryć nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu, co jest podstawą do pogłębionej diagnostyki i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Jeśli pacjent wykonuje badania okresowe regularnie, otrzymuje pomoc we wczesnym stadium choroby, co zwiększa szanse na jej całkowite wyleczenie.

Na czym polegają badania okresowe w UK?

Badanie profilaktyczne w UK nie różni się od tych, które wykonuje się w Polsce, ponieważ systemy opieki zdrowotnej w obu krajach bazują na wytycznych takich międzynarodowych organizacji, jak WHO (Światowa Organizacja Zdrowia). Są to bezbolesne, nieinwazyjne procedury, które nie wymagają rekonwalescencji i nie wpływają na codzienne funkcjonowanie. Obok badań fizykalnych (oglądania, dotykania, opukiwania i osłuchiwania) wykonywanych przez specjalistę należą do nich np. badania laboratoryjne z próbki krwi, USG (ultrasonografia) lub badania endoskopowe.

Na badania okresowe – w UK czy w Polsce – warto zgłaszać się regularnie, nawet przy braku dolegliwości. Wiele schorzeń długo ich nie daje lub daje niespecyficzne objawy. Patologie można wykryć w tak wczesnym stadium właśnie dzięki takim narzędziom, jak badania obrazowe czy morfologia krwi. Częstotliwość wykonywania badań profilaktycznych w UK pacjent uzgadnia ze swoim GP lub bezpośrednio z wybranym specjalistą. Osoby należące do grup ryzyka lub ze stwierdzonymi już schorzeniami powinny wykonywać niektóre z określonych badań przesiewowych częściej niż pozostałe.

Jakie badania profilaktyczne warto wykonywać niezależnie od wieku?

U pacjenta ryzyko zachorowania na różnego typu schorzenia zwiększa się z biegiem czasu. Dlatego program zalecanych badań okresowych różni się dla różnych grup wiekowych. Niezależnie od wieku wszystkim dorosłym pacjentom rekomenduje się takie badania, jak:

  • morfologia krwi,
  • badania biochemiczne krwi pod kątem stężenia elektrolitów, glukozy, lipidów,
  • badanie ogólne moczu,
  • pomiar ciśnienia tętniczego,
  • kontrola masy ciała (BMI)
  • podstawowe badanie okulistyczne,
  • badanie ginekologiczne i cytologia (pod kątem raka szyjki macicy),
  • samobadanie piersi (u kobiet) i jąder (u mężczyzn)
  • kontrola znamion (u dermatologa),
  • kontrola stomatologiczna.

Nie ma przeciwwskazań, by bardzo młode, zdrowe osoby poddawały się badaniom okresowym w UK rekomendowanym pacjentom po czterdziestce, ale rutynowo wykonuje się je tylko w przypadku obciążenia wywiadem rodzinnym lub przy podejrzeniu określonych chorób.

Zdrowie po 40. roku życia – badania profilaktyczne w UK w MLB

Ze względu na większe ryzyko chorób osobom po 40. roku życia zaleca się znacznie szerszy zakres profilaktyki. W MLB w Bury St Edmunds zachęcamy takich pacjentów, by oprócz wyżej wymienionych badań okresowych, wykonywali regularnie:

  • RTG klatki piersiowej (szczególnie palacze),
  • USG jamy brzusznej,
  • gastroskopię,
  • kolonoskopię,
  • EKG (elektrokardiogram),
  • test na obecność krwi utajonej w kale,
  • próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP),
  • badanie moczu pod kątem stężenia kreatyniny i mocznika,
  • badania w kierunku częstych nowotworów (u kobiet: mammografia lub USG piersi, u mężczyzn – PSA, kontrola prostaty za pomocą badania per rectum).

Ze względu na to, że kobiety po 40. roku życia wkraczają w okres zmian hormonalnych, rekomendujemy im także regularne badania tarczycy (TSH, FT3, FT4) oraz badanie densytometryczne (określające gęstość kości).